Gidsen

ANBI-status aanvragen: de voorwaarden en het stappenplan voor je stichting

Wil je stichting een ANBI worden? Dit zijn de twaalf voorwaarden van de Belastingdienst, de stukken die je nodig hebt en hoe je de ANBI-status aanvraagt, stap voor stap.

Een groep mensen aan een houten tafel met een laptop, een tablet en papieren vol grafieken, een van hen wijst met een pen
Foto: fauxels via Pexels
In dit verhaal
  1. Wat is de ANBI-status en wat levert hij op?
  2. Aan welke voorwaarden moet een ANBI voldoen?
  3. Wat betekent de 90%-eis?
  4. Mogen bestuurders een vergoeding krijgen?
  5. Wat zijn de integriteitseisen?
  6. Welke stukken heb je nodig?
  7. Hoe vraag je de ANBI-status aan, stap voor stap?
  8. Wat moet je doen als je de ANBI-status hebt?
  9. Heb je de ANBI-status nodig voor Karma Points?

De ANBI-status vraag je aan bij de Belastingdienst, met het formulier 'Aanvraag beschikking algemeen nut beogende instelling'. Dat kan online of op papier. Je hebt het RSIN van je stichting nodig en een actueel beleidsplan, en je instelling moet voldoen aan twaalf voorwaarden. De beoordeling duurt maximaal 8 weken.

Hieronder lees je wat de ANBI-status je oplevert, aan welke voorwaarden je moet voldoen, welke stukken je klaarlegt en wat er na de aanvraag van je verwacht wordt.

Let op: dit is een uitleg in gewone taal, geen belastingadvies. De regels kunnen veranderen. Check voor je eigen situatie altijd de Belastingdienst of vraag een adviseur.

Wat is de ANBI-status en wat levert hij op?

ANBI staat voor algemeen nut beogende instelling. De Belastingdienst wijst instellingen aan als ANBI. Vanzelf gaat dat niet: je moet de status zelf aanvragen. Alleen het Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen zijn altijd een ANBI.

Met de status kan je instelling gebruikmaken van belastingvoordelen bij erven en schenken en bij de energiebelasting (Belastingdienst, Algemeen nut beogende instellingen). Ook voor je donateurs maakt het verschil: alleen een gift aan een ANBI (of een SBBI) kan aftrekbaar zijn in hun aangifte. Voor donateurs van een culturele ANBI geldt zelfs een extra giftenaftrek. Hoe dat voor gevers werkt, lees je in ANBI en giftenaftrek.

Daarnaast komt je instelling in het openbare ANBI-register. Daar kan iedereen nagaan of je een ANBI bent.

Aan welke voorwaarden moet een ANBI voldoen?

De Belastingdienst noemt twaalf voorwaarden. Je instelling moet aan alle voldoen, anders wordt de aanvraag afgewezen (Belastingdienst, Aan welke voorwaarden moet een ANBI voldoen?). In het kort:

  1. De instelling is volledig gericht op het algemeen nut. Dat blijkt uit de doelstelling in de statuten en uit wat je echt doet.
  2. Ze dient met nagenoeg al haar activiteiten het algemeen belang: de 90%-eis.
  3. Ze heeft geen winstoogmerk met die activiteiten.
  4. De instelling en de mensen die er direct bij betrokken zijn, voldoen aan de integriteitseisen.
  5. Niemand mag over het vermogen beschikken alsof het van hemzelf is. Bestuurders mogen samen geen meerderheid hebben in de zeggenschap over het vermogen.
  6. Ze houdt niet meer vermogen aan dan redelijkerwijs nodig is voor het werk.
  7. Bestuurders krijgen alleen een onkostenvergoeding of een beperkt vacatiegeld.
  8. Ze heeft een actueel beleidsplan.
  9. De beheerkosten staan in een redelijke verhouding tot de bestedingen.
  10. Geld dat overblijft bij opheffing gaat naar een andere ANBI, of naar een buitenlandse instelling die zich voor minstens 90% op het algemeen nut richt.
  11. Ze voldoet aan de administratieve verplichtingen.
  12. Ze publiceert bepaalde gegevens op een eigen website of een gezamenlijke website.

Een paar van deze voorwaarden roepen de meeste vragen op. Die lichten we hieronder toe.

Wat betekent de 90%-eis?

Een ANBI moet minstens 90% van haar uitgaven algemeen nuttig besteden. In sommige gevallen tellen ook activiteiten mee die geen geld kosten, zoals het werk van vrijwilligers (Belastingdienst, 90%-eis).

Algemeen nut betekent niet dat je iedereen moet helpen. Een ANBI mag zich best op een beperkte groep richten. Wel mag het doel geen privébelang dienen, zoals dat van één persoon of een kleine, gesloten groep. Instellingen voor vermaak en recreatie komen meestal niet in aanmerking, behalve als ze zich richten op een kwetsbare groep en die kwetsbaarheid willen verminderen (ANBI Loket, Algemeen nut criterium).

Daarom lukt het een harmonie, koor of toneelvereniging meestal niet: die werken vooral voor hun eigen leden. Zo'n vereniging kan soms wel een SBBI worden, een sociaal belang behartigende instelling.

Mogen bestuurders een vergoeding krijgen?

Alleen voor gemaakte onkosten, en vacatiegeld voor het voorbereiden en bijwonen van vergaderingen, zolang dat niet bovenmatig is. Vacatiegeld is in elk geval niet bovenmatig als het per lid, per vergadering niet hoger is dan 3% van het maximum van salarisschaal 18 voor rijksambtenaren. De voorzitter mag tot 130% krijgen van wat de andere bestuurders krijgen (Belastingdienst, Beloning voor beleidsbepalers). De actuele bedragen staan op die pagina.

Wat zijn de integriteitseisen?

Twijfelt de Belastingdienst aan de integriteit van je instelling of van iemand die erbij betrokken is, dan kan hij een VOG vragen. Zonder VOG krijg je de status niet, of raak je hem kwijt. Ook verlies je de status als een bestuurder, leidinggevende of gezichtsbepalend persoon, zoals een ambassadeur, minder dan vier jaar geleden is veroordeeld voor een ernstig misdrijf dat hij in die rol pleegde (Belastingdienst, Integriteitseisen).

Welke stukken heb je nodig?

Leg deze stukken klaar voordat je begint (Belastingdienst, ANBI-status aanvragen):

  • Het RSIN of fiscaal nummer van je instelling. Een stichting of vereniging krijgt het RSIN automatisch bij de inschrijving bij de KVK.
  • Een actueel beleidsplan. Daarin staan het doel van je instelling en de activiteiten waarmee je dat doel wilt bereiken, hoe je geld binnenhaalt, hoe je het vermogen beheert en hoe je het geld besteedt.
  • Is je instelling vóór 1 juli 2014 opgericht? Dan ook een kopie van de oprichtingsakte met de statuten.
  • Zijn de statuten vóór 1 juli 2014 voor het laatst gewijzigd? Dan ook de gewijzigde statuten.

Het beleidsplan mag meerdere jaren beslaan, maar moet in elk geval inzicht geven in het komende jaar. Werk je voor een bepaalde doelgroep, beschrijf die dan ook. Leg je geld opzij voor latere jaren, leg dan uit waarom (Belastingdienst, Beleidsplan).

Kijk ook je statuten na. Daarin moet duidelijk staan wat het doel van je instelling is en hoe je werkt. Volgens het ANBI Loket moet ook je website op orde zijn, met de gegevens die een ANBI moet publiceren.

Hoe vraag je de ANBI-status aan, stap voor stap?

  1. Check of een aanvraag zin heeft. Loop de twaalf voorwaarden langs. Het ANBI Loket van de Belastingdienst helpt je stap voor stap.
  2. Leg je stukken klaar: RSIN, beleidsplan en zo nodig de oprichtingsakte en statuten.
  3. Zet je website op orde. Hoe dat moet, lees je hieronder.
  4. Dien de aanvraag in. Online log je in op het portaal van de Belastingdienst en vul je het formulier in. Op papier download je het formulier, vul je het bij voorkeur in op een computer, print je het, onderteken je het en stuur je het naar: Belastingdienst, ANBI Expertisecentrum, Postbus 90056, 5600 PJ Eindhoven.
  5. Wacht op de beoordeling. Die duurt maximaal 8 weken. De Belastingdienst kan om extra informatie vragen.
  6. Het besluit. Krijg je de status, dan kom je in het openbare ANBI-register. Wordt de aanvraag afgewezen, dan krijg je uitleg en kun je bezwaar maken.

De Belastingdienst waarschuwt dat hij aanvragen regelmatig afwijst of niet in behandeling neemt, omdat het formulier niet goed is ingevuld of er gegevens ontbreken. Lees de toelichting bij het formulier dus goed. Er is ook een Engelstalige versie van het formulier.

Wat moet je doen als je de ANBI-status hebt?

De status is geen eindpunt. Je moet blijven voldoen aan alle voorwaarden, en je moet elk jaar bepaalde gegevens online zetten. Denk aan je bestuur, je beloningsbeleid, de hoofdlijnen van je beleidsplan, een verslag van je activiteiten en je financiële verantwoording.

Welke gegevens dat precies zijn, wat grote ANBI's anders moeten doen en hoe je ze netjes op je site zet, lees je in de gratis gids Een website voor je goede doel. Het beleidsplan zelf publiceren is niet verplicht, maar de Belastingdienst raadt het wel aan.

Heb je de ANBI-status nodig voor Karma Points?

Nee. Ook kleinere goede doelen zonder ANBI-status kunnen zich aanmelden. We nemen dan net zo goed je documenten door en komen langs. Op je profiel staat of je een ANBI bent, want alleen een gift aan een ANBI kan aftrekbaar zijn voor je donateurs. Zo controleren we goede doelen.

Werk je aan je aanvraag, of heb je de status al? Meld je goede doel dan gratis aan bij Karma Points voor goede doelen. Je haalt er donaties op en vindt vrijwilligers in je buurt. Benieuwd hoe andere doelen zich presenteren? Kijk bij de goede doelen.

Bronnen: Belastingdienst, ANBI-status aanvragen; Belastingdienst, Aan welke voorwaarden moet een ANBI voldoen?; Belastingdienst, 90%-eis; Belastingdienst, Beleidsplan; Belastingdienst, Beloning voor beleidsbepalers; Belastingdienst, Integriteitseisen; Belastingdienst, Algemeen nut beogende instellingen; ANBI Loket, De ANBI-status aanvragen; ANBI Loket, Algemeen nut criterium; Business.gov.nl, An RSIN number for your business.

  • #anbi
  • #belasting
  • #goede doelen
Delen

Vragen over dit verhaal

Kort antwoord op wat lezers ons vragen.

Meer vragen en antwoorden →
  • Met het formulier 'Aanvraag beschikking algemeen nut beogende instelling' van de Belastingdienst. Dat kan online, door in te loggen op het portaal, of op papier. Je hebt in elk geval het RSIN van je instelling en een actueel beleidsplan nodig.

  • Volgens het ANBI Loket van de Belastingdienst duurt de beoordeling maximaal 8 weken. De Belastingdienst kan in die tijd om extra informatie vragen.

  • De Belastingdienst noemt twaalf voorwaarden. De belangrijkste zijn dat de instelling volledig op het algemeen nut gericht is, minstens 90% van haar uitgaven daaraan besteedt, geen winstoogmerk heeft, bestuurders alleen een onkostenvergoeding of beperkt vacatiegeld geeft, een actueel beleidsplan heeft en bepaalde gegevens online publiceert.

  • Nee, niet voor hun werk als bestuurder. Ze mogen alleen een vergoeding krijgen voor gemaakte onkosten, en vacatiegeld voor het voorbereiden en bijwonen van vergaderingen, zolang dat niet bovenmatig is.

  • Vaak niet. Verenigingen die zich vooral inzetten voor hun eigen leden, zoals een harmonie, koor of toneelvereniging, voldoen meestal niet aan de 90%-eis. Soms kan zo'n vereniging wel een SBBI worden, een sociaal belang behartigende instelling.

Van lezen naar doen.

Kies een goed doel in de buurt en zie precies wat jouw bijdrage doet.