In 2024 gaven Nederlanders samen € 5,49 miljard aan goede doelen. Toch geven minder huishoudens dan vroeger, en wie geeft, wordt minder vaak gevraagd.1
Deze gids helpt je om zelf te kiezen in plaats van te wachten tot iemand aanbelt. Hij is gebaseerd op onderzoek naar geven, de regels die in 2026 gelden en de checklists van toezichthouders. Waar het onderzoek zwak is, zeggen we dat ook.
Hoofdstuk 1
Waarom we geven
Mensen geven om veel redenen tegelijk. Een overzicht van meer dan 500 studies noemt er acht: je ziet dat er iets nodig is, iemand vraagt het je, het kost of levert je iets op, je gunt het een ander, je reputatie, het goede gevoel, je waarden en het idee dat je gift iets uitmaakt.2
Dat goede gevoel heeft een naam: warm glow. Economen weten al lang dat mensen niet alleen geven om wat het doel ermee doet, maar ook omdat geven zelf goed voelt.3 Daar is niets mis mee. Het helpt je juist om te blijven geven.
Maakt geven gelukkig?
Een beetje, en vooral als je ziet wat het doet. In 120 van de 136 onderzochte landen zijn mensen die geven tevredener met hun leven.4 Maar dat is een verband, geen bewijs. Het beroemde experiment waarin mensen gelukkiger werden van geld uitgeven aan een ander, had maar 46 deelnemers. Een grotere herhaling vond met dezelfde analyse geen verschil.5
Wat wel steeds terugkomt: het goede gevoel ontstaat vooral als je weet wat je gift heeft gedaan. In een studie voelden mensen zich alleen beter na een grotere gift als het doel concreet vertelde wat het geld opleverde.6 En het verband is sterker voor zingeving dan voor plezier op het moment zelf.7
Drie dingen die je vaak hoort
Wat je hoort“Geven maakt je gelukkiger, dat is bewezen.”
Wat kloptGeven gaat samen met meer tevredenheid, vooral als je ziet wat het doet. Dat het je gelukkiger máákt, is niet stevig bewezen.4,5,6
Wat je hoort“Lage kosten betekenen een goed doel.”
Wat kloptKosten zeggen weinig over wat een doel bereikt. Toezichthouders noemen het een slechte maatstaf.15
Wat je hoort“Een ANBI is een keurmerk.”
Wat kloptANBI is een belastingstatus. Het zegt niets over hoe goed een doel zijn werk doet.12
Hoofdstuk 2
Kies met je hoofd én je hart
Je hart kiest vaak als eerste: een verhaal, een gezicht, een doel in je eigen straat. Dat is prima. Maar je hoofd helpt om een paar valkuilen te zien.
Vier valkuilen
- Eén verhaal raakt meer dan cijfers. Een foto van één persoon trekt meer giften, maar het effect is klein.8 Laat je raken, en check daarna wat het doel in het algemeen bereikt.
- Een druppel op een gloeiende plaat. Wie hoort over alle mensen die je niet kunt helpen, voelt minder goed bij de mensen die je wél helpt.9 Kies dus een doel dat iets afmaakt: een maaltijd, een uur huiswerkhulp, een plek in een kamp.
- Alle doelen lijken even goed. Mensen schatten het verschil tussen goede doelen veel kleiner in dan experts.10 Welk doel je kiest, kan meer uitmaken dan hoeveel je geeft.
- Mooie woorden in plaats van resultaten. Wat werkt, is concreet: wat doet tien euro precies? Juist die informatie maakt mensen ook eerder bereid om te geven.11
Verdeel tussen hart en hoofd
Je hoeft niet te kiezen. Geef een deel aan het doel dat je raakt en een deel aan het doel waarvan je zeker weet dat het werkt. Zo blijft geven persoonlijk, en weet je toch dat je geld goed terechtkomt. In de geefplanner in hoofdstuk 5 kun je die verdeling uitproberen.
Laat je hart kiezen wat je raakt. Laat je hoofd checken of het werkt.
Hoofdstuk 3
Zo check je een goed doel
Er zijn ongeveer 45.000 ANBI's in Nederland.12 Ruim 700 daarvan hebben een CBF-erkenning.13 De meeste kleine, lokale doelen hebben dus geen keurmerk. Dat is geen slecht teken: een keurmerk kost geld en tijd die een klein doel vaak niet heeft.
Wat zegt welk label?
| Label | Wat het betekent | Wat het niet betekent |
|---|---|---|
| ANBI | De Belastingdienst erkent dat het doel zich voor minstens 90% inzet voor het algemeen belang. Je gift is aftrekbaar en het doel moet gegevens publiceren.12 | Geen kwaliteitscheck. Het toezicht is beperkt.12 |
| CBF-erkenning | Het CBF toetst elk jaarverslag aan normen. Vanaf € 1 miljoen inkomsten is een accountantsverklaring nodig.13 | Een klein doel zonder erkenning is niet minder betrouwbaar. |
| KvK-inschrijving | Het doel bestaat als stichting of vereniging. | Niets over hoe het werkt of wat het bereikt. |
| Geverifieerd op Karma Points | We checkten het ANBI-register, de documenten en het project, gingen langs en doen dat elk kwartaal opnieuw. | Geen garantie op resultaat. We laten wel zien wat je bijdrage doet. |
Een keurmerk stelt vooral mensen gerust die al vertrouwen hebben. In Nederlands onderzoek gaven mensen die het CBF-keurmerk kenden meer, maar alleen als ze anderen al vertrouwden.14 Voor twijfelaars werkt iets anders beter: zien wat het doel concreet doet.
Is het doel echt en open?
Vink af wat je hebt gedaan. Je vinkjes blijven op dit apparaat bewaard.
Werkt het?
Vink af wat je hebt gedaan. Je vinkjes blijven op dit apparaat bewaard.
Op Karma Points doen we deze checks voor je, voordat een doel online komt. Lees hoe we verifiëren.
Hoofdstuk 4
Kosten zijn geen verspilling
Veel mensen denken dat een groot deel van hun gift nooit bij het doel aankomt. In een Nederlandse peiling schatten mensen dat op 43,5%. In werkelijkheid was het 13,2%.14
De drie grootste Amerikaanse toezichthouders schreven in 2013 samen dat kosten een slechte maatstaf zijn voor hoe goed een doel werkt.15 Een doel dat niets uitgeeft aan een coördinator, training of administratie, werkt vaak juist slechter. Bij een klein doel kan één betaalde kracht er op papier uitzien als hoge kosten, terwijl die persoon het werk mogelijk maakt.
Mensen houden niet van kosten. In een groot veldexperiment gaven veel meer mensen als een sponsor alle kosten betaalde: 8,55% in plaats van 3,36%.16 Daarom vertellen we eerlijk hoe het bij Karma Points zit.
Zo zit het bij Karma Points
Van elke donatie gaat 90% naar het goede doel. 10% (inclusief btw) gaat naar Karma Points, voor het platform, de verificatie en de betalingen. Lees wat er met elke euro gebeurt.
Wat je wél vraagt
- Worden de kosten uitgelegd?
- Passen ze bij wat het doel doet?
- Wordt duidelijk wat het werk oplevert?
Alleen bij uitersten is het een waarschuwing, bijvoorbeeld als het meeste geld naar betaalde wervers gaat.15
Hoofdstuk 5
Maak een geefplan
Minder mensen worden gevraagd om te geven.1 Een geefplan is een manier om jezelf te vragen: één keer per jaar, op een rustig moment, in plaats van aan de deur.
- Kies een bedrag of percentage voor het jaar. Dan hoef je niet bij elke oproep opnieuw te beslissen.
- Kies één tot drie doelen. Wie aan een paar doelen geeft, kan ze beter volgen.
- Geef liever maandelijks. Een vast bedrag helpt een doel om vooruit te plannen.
- Spreek nu af dat je later meer geeft. Mensen die beloofden hun maandbedrag over een of twee maanden te verhogen, verhoogden het meer dan mensen die het meteen moesten doen.17
- Overweeg een periodieke gift. Leg je een gift vast voor vijf jaar, dan is hij volledig aftrekbaar (zie hoofdstuk 6).
Geefplanner
€ 25 per maand
Volgend jaar: € 315
Vul je inkomen in om te zien wat je kunt aftrekken.
Rekenvoorbeeld, alleen voor giften aan een ANBI. Geen belastingadvies.
Je geefplan voor dit jaar
Vink af wat je hebt gedaan. Je vinkjes blijven op dit apparaat bewaard.
Hoofdstuk 6
Belasting: giftenaftrek in 2026
Geef je aan een ANBI, dan kun je je gift vaak aftrekken van de belasting. Voor de meeste mensen komt het neer op vier zinnen:
- Check of het doel een ANBI is.
- Geef nooit contant als je wilt aftrekken.
- Kleine losse giften tellen pas mee boven 1% van je inkomen.
- Een periodieke gift voor vijf jaar heeft geen drempel, en daar is geen notaris voor nodig.
De regels voor 2026 (particulieren)
| Regel | Wat geldt |
|---|---|
| Wie kan ontvangen | Gewone giften: alleen een ANBI. Een vereniging telt alleen voor periodieke giften, met minstens 25 leden.18 |
| Gewone gift | Aftrekbaar boven 1% van je drempelinkomen (minimaal € 60) en tot 10% daarvan. Fiscale partners tellen samen.19 |
| Voorbeeld | Drempelinkomen € 27.000: de drempel is € 270. Geef je € 450, dan trek je € 180 af.19 |
| Periodieke gift | Hetzelfde bedrag aan hetzelfde doel, minstens 5 jaar, vastgelegd bij de notaris of in een overeenkomst met het doel. Geen drempel. Maximaal € 1,5 miljoen per jaar.19 |
| Culturele ANBI | Je gift telt voor 25% extra mee, tot maximaal € 1.250 extra.18,20 |
| Contant geld | Nooit aftrekbaar. Betaal via de bank en bewaar het bewijs.19 |
| Gift in natura | Boven € 10.000 per jaar (€ 20.000 met partner) is een taxatie nodig.18 |
| Nalaten | Een ANBI betaalt meestal geen erfbelasting over een nalatenschap.21 |
Geef je aan een lokaal initiatief zonder ANBI-status, dan is je gift niet aftrekbaar. Dit is uitleg in gewone taal, geen belastingadvies. Check je eigen situatie bij de Belastingdienst.
Meer uitleg en een voorbeeld lees je in ons blog ANBI en giftenaftrek.
Hoofdstuk 7
Veilig geven
Het aantal meldingen bij de Fraudehelpdesk steeg in 2025 met 60%, tot ruim 101.000.25 Hoeveel daarvan over goede doelen ging, is niet bekend. Met een paar vaste gewoontes ben je goed beschermd.
Aan de deur
Collectes volgen een landelijk rooster: zo'n 25 grote doelen collecteren elk in een vaste week. Andere doelen hebben een vergunning van de gemeente nodig. De collectebus is verzegeld en de collectant heeft een pas.23 Wervers die je vragen om maandelijks te geven, dragen een badge met het doel, het bureau en hun naam. Ze nemen nooit contant geld aan, respecteren een sticker tegen aanbellen en sturen binnen 24 uur een bevestiging. Je mag je opzeggen.24
Aan de telefoon en online
Goede doelen mogen je alleen bellen als je toestemming hebt gegeven of al donateur bent. Twijfel je over een oproep via WhatsApp of sociale media met een onbekende betaallink? Typ dan zelf het adres van het doel in en geef daar.
Is de vraag veilig?
Vink af wat je hebt gedaan. Je vinkjes blijven op dit apparaat bewaard.
Voel je je onveilig, bel 112. Twijfel je, bel de politie op 0900-8844.22
Hoofdstuk 8
Blijf betrokken
Negen op de tien gevers zeggen dat ze willen weten wat een doel bereikt. Maar maar drie op de honderd gebruiken die informatie echt.26 Volgen is makkelijker dan uitzoeken. Kijk één keer per jaar terug.
- Vraag om een update. Een goed doel vertelt je graag wat je gift deed.
- Kijk of het doel bij zijn missie blijft. Doet het nog waarvoor je gaf?
- Praat erover. Kinderen van ouders die met hen over geven praten, geven later ongeveer 20% vaker. Praten werkt beter dan alleen het goede voorbeeld geven.27
- Stop je? Laat het weten. Voor een klein doel is een maandbedrag een vaste post. Een berichtje helpt om te plannen.
Eén keer per jaar
Vink af wat je hebt gedaan. Je vinkjes blijven op dit apparaat bewaard.
Op Karma Points zie je bij elk doel wat je bijdrage oplevert. Met de impactcalculator reken je het uit voordat je geeft.
Bijgewerkt 24 oktober 2026. We controleren deze gids elk jaar in januari, als de bedragen voor het nieuwe jaar bekend zijn.




