Gidsen

Geld inzamelen voor een goed doel: ideeën en regels

Geld inzamelen voor een goed doel begint met een doel dat je vertrouwt en een actie die bij je past, van een sponsorloop tot een verjaardag zonder cadeaus. Zo pak je het aan, en dit zijn de regels voor collectes en loterijen.

Een vrouw in een geruit overhemd houdt een witte inzameldoos vast met in blauwe letters het woord Donate
Foto: Liza Summer via Pexels
In dit verhaal
  1. Welk goed doel kies je?
  2. Welke acties werken om geld in te zamelen?
  3. Stappenplan: zo zet je een inzamelingsactie op
  4. Waarom kun je mensen beter rechtstreeks laten geven?
  5. Mag je zomaar collecteren?
  6. Mag je een loterij houden voor een goed doel?
  7. Hoe laat je zien wat je actie heeft opgeleverd?
  8. Zelf aan de slag

Geld inzamelen voor een goed doel doe je in drie stappen: kies een goed doel dat je vertrouwt, bedenk een actie die bij je past en laat mensen het liefst rechtstreeks aan dat doel geven. Zo hoef je zelf geen geld van anderen te beheren, en weet iedereen waar het terechtkomt.

Hieronder vind je ideeën die werken, een stappenplan en de regels die gelden als je gaat collecteren of een loterij wilt houden.

Welk goed doel kies je?

Begin bij het doel, niet bij de actie. Mensen geven makkelijker als jij kunt uitleggen waarom dit doel je raakt en wat hun geld doet.

Let bij het kiezen op een paar dingen:

  • Heeft het doel een ANBI-status? Dan kunnen giften onder voorwaarden aftrekbaar zijn. Je checkt dat in het ANBI-register van de Belastingdienst.
  • Is het open over geld? Een jaarverslag en een overzicht van de bestuurders op de website zijn een goed teken.
  • Weet je wat er met het geld gebeurt? Een concreet doel, zoals maaltijden voor een buurt of een nieuw speelpakket, vertelt beter dan "algemene steun".

Twijfel je nog? In Zo kies je een goed doel en de Geefgids lees je hoe je een doel kiest en checkt. Op Karma Points vind je goede doelen die we vooraf hebben gecontroleerd, met per doel hun ANBI- en CBF-status.

Welke acties werken om geld in te zamelen?

Er is geen beste actie. De beste is de actie die jij leuk vindt en volhoudt, want dat zien mensen. Een paar ideeën om mee te beginnen:

Actie Hoe werkt het? Goed om te weten
Sponsorloop of -tocht Je loopt, fietst of zwemt een afstand en vraagt mensen je te sponsoren. Een concreet doel ("10 kilometer, € 250") maakt het tastbaar.
Verjaardag zonder cadeaus Je vraagt vrienden om een gift aan je doel in plaats van een cadeau. Werkt ook bij een jubileum, bruiloft of afscheid.
Verkoop Je verkoopt zelfgebakken taart, oude spullen of iets wat je maakt. Vraag bij een kraam op straat of op de markt eerst na wat je gemeente vraagt.
Avond of activiteit Een quiz, concert, filmavond of sportmiddag met entree voor het doel. Hoe meer mensen meehelpen, hoe kleiner de kosten.
Actie op je werk Collega's halen samen geld op, eventueel verdubbeld door het bedrijf. Spreek vooraf af wie wat regelt.
Loterij of bingo Mensen kopen een lot en maken kans op een prijs. Hiervoor gelden regels, zie hieronder.

Een actie met collega's kan ook in teamverband. Bij een Karma Challenge halen teams van collega's in twee uur zoveel mogelijk donaties op voor een gecontroleerd goed doel. Alleen de teamtotalen zijn te zien, wat iemand zelf geeft blijft privé, en het bedrijf kan het totaal van de medewerkers verdubbelen.

Rond de feestdagen? Ideeën voor een kerstactie met vrienden of de klas staan in Zo geef je met kerst.

Stappenplan: zo zet je een inzamelingsactie op

  1. Kies het goede doel en vraag of het je actie goed vindt. Veel goede doelen denken graag mee en hebben soms foto's of tekst die je mag gebruiken.
  2. Kies een actie en een datum. Een einddatum helpt: mensen stellen geven minder snel uit als ze weten wanneer het klaar is.
  3. Bepaal een streefbedrag. Een bedrag dat je kunt halen, motiveert meer dan een heel groot bedrag dat ver weg blijft.
  4. Regel hoe mensen geven. Het makkelijkst is een link naar de donatiepagina van het goede doel zelf. Dan komt het geld direct bij het doel binnen.
  5. Vertel je verhaal. Waarom dit doel? Wat doet een gift van € 10 of € 25? Houd het kort en persoonlijk.
  6. Vraag het mensen zelf. Een persoonlijk bericht werkt beter dan één oproep aan iedereen. Vraag ook of ze het willen doorsturen.
  7. Sluit af en bedank. Laat zien hoeveel het werd en wat het goede doel ermee doet.

Voor stap 5 en 6 vind je tips over berichten en foto's in onze gids Social media voor goede doelen. Die is geschreven voor goede doelen, maar de basis werkt ook voor je eigen actie.

Waarom kun je mensen beter rechtstreeks laten geven?

Haal je geld op via je eigen rekening of een pot op tafel, dan beheer je geld van anderen. Dan moet je het netjes bijhouden, doorstorten en laten zien dat alles is aangekomen. Dat kan, maar het kost tijd en vraagt vertrouwen.

Laat je mensen rechtstreeks aan het goede doel geven, dan is dat geregeld. Het geld gaat meteen naar het doel, en niemand hoeft zich af te vragen waar het blijft. Geeft iemand aan een goed doel met ANBI-status, dan kan die gift onder voorwaarden aftrekbaar zijn. Hoe dat werkt, lees je in ANBI en giftenaftrek.

Haal je toch contant geld op, bijvoorbeeld bij een verkoop, tel het dan met z'n tweeën en schrijf het bedrag op. Stort het snel door en bewaar het bewijs.

Mag je zomaar collecteren?

Nee, niet overal. Wie langs de deuren of op straat met een collectebus wil lopen, heeft te maken met de regels van de gemeente. Die verschillen per plaats.

Een voorbeeld: in Den Haag moet je een collecte voor een goed doel vooraf melden, uiterlijk een week voor de start. Dat mag als het goede doel op het landelijke collecterooster van het CBF staat en in zijn eigen periode collecteert, of als het een Haagse vereniging of stichting met een algemeen doel is die buiten die periodes collecteert. De collectebus moet de naam en het doel duidelijk vermelden, en na 21.00 uur aanbellen voor een collecte mag er niet (Gemeente Den Haag, Collecte melden).

Wil je als particulier geld ophalen, dan is langs de deuren gaan dus meestal niet de makkelijkste weg. Help liever mee met de collecte van een goed doel, of kies een actie die je zonder collectebus kunt doen. Wil je het toch, vraag dan bij je eigen gemeente na wat er nodig is.

Mag je een loterij houden voor een goed doel?

Ja, maar er gelden regels (Ondernemersplein, Kansspel of loterij organiseren):

  • Alleen voor een goed doel. Een loterij om geld op te halen voor een persoon of voor een bedrijf mag niet.
  • Je hebt een vergunning nodig voor een eenmalige loterij waarbij mensen betalen om mee te doen.
  • Minder dan € 4.500 aan prijzengeld? Dan vraag je de vergunning aan bij je gemeente. Is het meer, dan vraag je een vergunning aan bij de Kansspelautoriteit.
  • Bingo of rad van fortuin in besloten kring, zoals binnen je eigen vereniging, hoef je niet te melden.

Gemeenten stellen hun eigen voorwaarden. In Den Haag kost een loterijvergunning bijvoorbeeld € 71,15, beslist de gemeente binnen vier weken en moet je de statuten van je vereniging meesturen (Gemeente Den Haag, Kansspel (loterij), vergunning). Ook kan er kansspelbelasting gelden. Kijk daarvoor bij de Belastingdienst voordat je prijzen uitlooft.

Let op: dit is een uitleg in gewone taal, geen belastingadvies of juridisch advies. Regels verschillen per gemeente en kunnen veranderen. Twijfel je, vraag het dan na bij je gemeente of de Belastingdienst.

Hoe laat je zien wat je actie heeft opgeleverd?

Open zijn is het halve werk. Zeg vooraf naar welk doel het geld gaat en wat het doel ermee wil doen. Laat achteraf zien hoeveel het werd, en deel als het kan een bericht van het goede doel over wat er met het geld gebeurt.

Dat is niet alleen netjes. Wie ziet dat een vorige actie goed terechtkwam, geeft de volgende keer makkelijker weer.

Zelf aan de slag

Wil je geld inzamelen voor een doel in en rond Rotterdam? Kijk bij doneren welke doelen nu openstaan. Elk doel heeft een eigen pagina met wat het goede doel wil bereiken, en die link kun je met je actie delen. Van elke donatie gaat 90% meteen naar het goede doel. Wil je liever samen met anderen iets doen voor de stad, kom dan eens naar de Good Karma Club, waar leden elke maand samen vrijwilligerswerk doen en geld ophalen.

Bronnen: Ondernemersplein (RVO), Kansspel of loterij organiseren; Gemeente Den Haag, Collecte melden; Gemeente Den Haag, Kansspel (loterij), vergunning; Belastingdienst, Kansspelbelasting.

  • #slim geven
  • #goede doelen
  • #meedoen
Delen

Vragen over dit verhaal

Kort antwoord op wat lezers ons vragen.

Meer vragen en antwoorden →
  • Kies eerst een betrouwbaar goed doel en een actie die bij je past, zoals een sponsorloop, een verjaardag zonder cadeaus of een verkoop van zelfgemaakte spullen. Laat mensen het liefst rechtstreeks aan het goede doel geven, en vertel achteraf hoeveel het opleverde.

  • Dat hangt af van je gemeente. In Den Haag moet je een collecte bijvoorbeeld vooraf melden, en mogen alleen goede doelen op het landelijke collecterooster van het CBF of Haagse verenigingen en stichtingen met een algemeen doel collecteren. Vraag het altijd na bij je eigen gemeente.

  • Ja, maar alleen voor een goed doel, niet voor een persoon of een bedrijf. Voor een eenmalige loterij heb je een vergunning nodig. Bij minder dan € 4.500 aan prijzengeld vraag je die aan bij je gemeente, daarboven bij de Kansspelautoriteit.

  • Niet als je geld ophaalt voor een bestaand goed doel en mensen rechtstreeks aan dat doel laat geven. Dan beheer je zelf geen geld van anderen. Voor een collecte of loterij vragen gemeenten wel vaak om een vereniging of stichting.

  • Giften aan een goed doel met ANBI-status kunnen aftrekbaar zijn als ze aan de voorwaarden voldoen. Daarom is het slim om mensen rechtstreeks aan een ANBI te laten geven. Meer over de regels lees je in onze uitleg over ANBI en giftenaftrek.

Van lezen naar doen.

Kies een goed doel in de buurt en zie precies wat jouw bijdrage doet.