Verhalen

Waarom geven je gelukkiger maakt

Mensen die geven, zijn gemiddeld tevredener met hun leven. Maar maakt geven je echt gelukkiger? Wat het onderzoek wel en niet laat zien.

Een lachende vrouw helpt een oudere man met een tas boodschappen
Foto: Kampus Production via Pexels
In dit verhaal
  1. Het experiment met de envelop
  2. Niet alleen in rijke landen
  3. Wat er in je hoofd gebeurt
  4. Wanneer het het beste werkt
  5. Wat dit betekent voor Karma Points

Stel: je krijgt vanochtend een envelop met twintig euro. Je moet het vandaag uitgeven. Wat maakt je vanavond gelukkiger: iets voor jezelf kopen, of iets voor een ander?

De meeste mensen denken: iets voor mezelf. Onderzoek zegt iets anders, al is het verhaal minder eenvoudig dan het vaak wordt verteld.

Het experiment met de envelop

In 2008 deden de psychologen Elizabeth Dunn, Lara Aknin en Michael Norton precies dit. Ze gaven mensen 's ochtends een envelop met vijf of twintig dollar. De helft moest het aan zichzelf uitgeven, de andere helft aan een ander of aan een goed doel. 's Avonds waren de mensen die aan een ander hadden gegeven gelukkiger. Ze publiceerden het in het tijdschrift Science.

Het werd een beroemd onderzoek, maar het was klein: 46 deelnemers. Een grotere herhaling met 133 mensen vond met dezelfde analyse geen duidelijk verschil, en ook de eigen herhaling van de onderzoekers gaf een gemengd beeld. Het envelop-experiment is dus geen hard bewijs dat geven je gelukkiger maakt.

Niet alleen in rijke landen

Wat wel stevig staat, is het verband. In 2013 bekeken Aknin en collega's gegevens uit 136 landen. In 120 daarvan waren mensen die de afgelopen maand aan een goed doel hadden gegeven, tevredener met hun leven. Ook in arme landen, en ook als je rekening houdt met inkomen. Maar een verband is geen bewijs: misschien geven tevreden mensen gewoon vaker.

Zelfs heel jonge kinderen laten het zien. In een ander onderzoek van Aknin waren peuters blijer als ze een snoepje weggaven dan als ze er zelf een kregen.

Wat er in je hoofd gebeurt

In 2007 lieten onderzoekers mensen in een hersenscanner beslissen over geld voor een voedselbank. Bij het geven lichtten dezelfde gebieden op als bij het krijgen van een beloning. En dat effect was sterker als mensen zelf kozen om te geven, dan als het geld verplicht werd afgedragen.

Economen hebben er al langer een naam voor: warm glow, het warme gevoel van geven. De econoom James Andreoni beschreef het in 1990. We geven niet alleen omdat het doel ons geld nodig heeft, maar ook omdat het geven zelf goed voelt.

Wanneer het het beste werkt

Geven maakt niet altijd gelukkig. Een overzicht van 201 studies vond een bescheiden verband, sterker voor zingeving dan voor plezier op het moment zelf. En onderzoek wijst op dingen die helpen:

  • Je kiest het zelf. Geven omdat het moet, of omdat iemand aandringt, levert minder op.
  • Je ziet wat het doet. Mensen voelden zich beter als ze precies wisten wat hun gift opleverde, dan als het een vaag "het helpt" bleef. Dit is het best onderbouwde punt.
  • Je voelt een band. Geven aan iemand of iets dat je kent, werkt sterker dan geven aan iets abstracts.

Het gaat er niet om hoeveel je geeft, maar of je weet wat het doet en voor wie.

Wat dit betekent voor Karma Points

Dit onderzoek is een van de redenen waarom Karma Points werkt zoals het werkt. Je kiest zelf een doel, vaak in je eigen buurt. En bij elk doel zie je wat je bijdrage oplevert: zoveel maaltijden, zoveel uur hulp. Met de impact-calculator reken je het uit voor je geeft.

Dus de volgende keer dat je twintig euro over hebt: probeer het eens. Kies een goed doel, en kijk hoe je je vanavond voelt. Meer over slim geven lees je in de Geefgids.


Bronnen: Dunn, Aknin & Norton, "Spending money on others promotes happiness", Science (2008). Aknin e.a., "Prosocial spending and well-being", Journal of Personality and Social Psychology (2013). Aknin, Hamlin & Dunn, "Giving leads to happiness in young children", PLoS ONE (2012). Kim e.a., replicatie in PLoS ONE (2022). Hui e.a., meta-analyse van 201 studies (2020). Harbaugh, Mayr & Burghart, "Neural responses to taxation and voluntary giving", Science (2007). Andreoni, "Impure altruism and donations to public goods", The Economic Journal (1990).

  • #gedrag
  • #geluk
  • #onderzoek
Delen

Van lezen naar doen.

Kies een goed doel in de buurt en zie precies wat jouw bijdrage doet.